Herken de structuur, begrijp de risico’s en bescherm uzelf tegen deze illegale fraudevorm.
Definitie
Een piramidespel is een frauduleuze structuur waarbij deelnemers geld verdienen door nieuwe deelnemers te werven, niet door de verkoop van een werkelijk product of dienst van waarde. Elke nieuwe laag deelnemers financiert de lagen erboven. De piramide groeit tot er niet genoeg nieuwe deelnemers meer zijn — waarna de onderste lagen (de overgrote meerderheid) alles verliezen. Wiskundig gezien is een piramidespel gedoemd om in te storten: na slechts dertien verdubbelingen overstijgt het aantal benodigde deelnemers de wereldbevolking.
Hoe herkent u een piramidespel?
De belangrijkste signalen zijn: de nadruk ligt op het werven van nieuwe deelnemers, niet op het verkopen van een product aan eindgebruikers. Er wordt een forse instapvergoeding gevraagd. De beloofde inkomsten zijn onrealistisch hoog. Er wordt druk uitgeoefend om snel in te stappen en anderen te werven. En het “product” — als dat er al is — is sterk overpriced of van twijfelachtige kwaliteit.
Piramidespel vs. legitieme MLM
Niet elke multi-level marketingstructuur (MLM) is automatisch een piramidespel. Het cruciale verschil zit in de bron van inkomsten. Bij een legitieme MLM worden werkelijke producten verkocht aan werkelijke consumenten — de inkomsten komen uit productverkoop. Bij een piramidespel is de instapvergoeding of verplichte aankoop door nieuwe deelnemers de voornaamste inkomstenbron. In de praktijk is het onderscheid soms lastig te maken, en veel structuren bevinden zich in een grijs gebied.
Strafbaar in Nederland
Het opzetten en promoten van een piramidespel is strafbaar in Nederland. Slachtoffers kunnen zowel strafrechtelijk aangifte doen als een civielrechtelijke schadeclaim indienen tegen de organisatoren. Bij voldoende gedupeerden kan een massaclaim via een stichting de meest effectieve route zijn.
