Wat doet de Autoriteit Financiële Markten — en waar houdt haar macht op?
Wat is de AFM?
De Autoriteit Financiële Markten (AFM) is de Nederlandse toezichthouder die toeziet op de financiële markten. De AFM controleert of beleggingsondernemingen zich aan de wet houden, over de juiste vergunningen beschikken en consumenten eerlijk en volledig informeren over de risico’s van financiële producten.
Vergunningsplicht
Bedrijven die beleggingsdiensten aanbieden in Nederland hebben in principe een vergunning nodig van de AFM. De vergunningsplicht is er om beleggers te beschermen: bedrijven met een vergunning worden gecontroleerd, moeten aan eisen voldoen en kunnen worden gesanctioneerd als zij de regels overtreden. Echter, er bestaan uitzonderingen. Zo hoefde Floresteca B.V. Nederland geen vergunning te hebben omdat zij obligaties aanbood met een nominale waarde vanaf €50.000. Door deze drempel bewust te hanteren, viel Floresteca buiten het vergunningsstelsel van de AFM — een constructie die er op gericht was om zonder toezicht te kunnen opereren.
De grenzen van het toezicht
De reikwijdte van de AFM stopt bij de grens van Nederland. Beleggingsprojecten die zich in het buitenland bevinden — zoals teakplantages in Brazilië, mijnen in Afrika of vastgoed in Azië — vallen buiten het bereik van de AFM. De toezichthouder kan niet controleren wat er op een plantage in Brazilië gebeurt, kan niet afdwingen dat een Braziliaans bedrijf informatie verstrekt en kan niet optreden tegen buitenlandse bestuurders. Dit betekent dat buitenlandse beleggingsconstructies effectief vrij spel hebben.
Goodwood en de AFM
Goodwood Investments had geen vergunning van de AFM en werd na jarenlange procedures uiteindelijk gedwongen te stoppen met de verkoop van garantieproducten. Het bedrijf lapte de regelgeving aan zijn laars en opereerde jarenlang in strijd met de wet.
De AFM vs. een massaclaim
De AFM kan waarschuwen, handhaven en boetes opleggen, maar kan géén schadevergoeding voor u regelen. De toezichthouder beschermt de markt als geheel, maar helpt niet individuele beleggers bij het terugvorderen van hun geld. Daarvoor is een civielrechtelijke procedure nodig — een massaclaim via een stichting als BFRG.
